Over de kaartviewer

Met de kaartviewer kan je een aantal historische kaarten bekijken uit de collecties van de erfgoedbankpartners, met een 18de, 19de of 20ste eeuwse kaart of luchtfoto als achtergrond. Je kan maximaal drie kaarten en een achtergrond tegelijk aanvinken. Alle kaarten worden ook beschreven in de erfgoedbank, samen met de bijna 200 andere gedigitaliseerde historische kaarten en landboeken.

Momenteel vind je de volgende exemplaren terug in de viewer:

18de eeuw

Du Caju, Perceelkaart van de Rode Moerpolder, uittreksel uit het kaartboek van Sint-Gillis-Waas, 1774 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

Du Caju, Overzichtskaart Nieuwkerken, 1780 (Bibliotheca Wasiana)

Du Caju, Perceelkaart van de polders Sint-Anna en Ketenisse, 1792 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

 

19de eeuw

Vandermaelen, Grenscorrecties, 1842 (Particuliere Collectie Edy Hofman)

Du Caju, Overzichtkaart van Verrebroek uit het Landboek van Vrasene, 1804 (Particuliere Collectie Smet)

Du Caju, Overzichtskaart van Vrasene uit het Landboek van Vrasene, 1804 (Particuliere Collectie Smet)

Dépot de la Geurre, Beveren, 1865 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

Dépot de la Geurre, Lokeren, 1865 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

Dépot de la Geurre, Sint-Niklaas, 1865 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

Dépot de la Geurre, Temse, 1865 (Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas)

 

20ste eeuw

Overzichtskaart van de Grote Watering van Sinay, ca. 1930 (Polder van Sinaai-Daknam)

ICM, Lokeren-Watervliet, 1921 (Particuliere Collectie Edy Hofman)

 

Overzichtskaarten

Ferraris, Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden (detail), 1777 (Nationaal Geografisch Instituut)

Vandermaelen, Topografische kaart, 1846-1854 (GISOost)

ICM, Topografische kaart, 1861-1883 (GISOost)

Google Maps

Google Satelliet View

 

Georefereren

Elke kaart is op haar eigen manier tot stand gekomen, met een eigen projectiesysteem. Daardoor zijn kaarten niet zondermeer bovenop elkaar te positioneren. Bovendien zijn zeker in oude exemplaren niet alle punten op de kaart even betrouwbaar opgetekend. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat één deel van een kaart erg nauwkeurig werd opgemeten, terwijl een ander deel overgetekend werd van een ouder en misschien niet correct exemplaar. Ook komt het vaak voor dat het wegenpatroon in essentie wel correct is voorgesteld, maar dat de afstand tussen bepaalde kruispunten verkeerd is ingeschat.

Om de oude kaarten te kunnen positioneren op het huidige landschap, moeten zij dus worden gegeorefereerd. We zoeken daarbij naar patronen die zowel in het huidige landschap als op de kaart voorkomen. Aan de hand daarvan wordt de oude kaart aangepast aan de realiteit. Zo zien we meteen welke delen van de kaart meer of minder betrouwbaar zijn en hoe het landschap veranderde sinds de kaart werd getekend.

Het georefereren vervormt hierdoor natuurlijk de oorspronkelijke kaart. Hoe minder uniform een kaart opgetekend werd, hoe groter de vervorming. Op de overzichtskaart van Vrasene door Du Caju is dit bijvoorbeeld erg goed te zien: de randen van de kaart zijn hier gebogen om het wegenpatroon te kunnen volgen, terwijl ook de wegen zelf danig aangepakt moesten worden om met de realiteit overeen te komen.

Het georeferen van oude kaarten kan echter nooit 100% exact verlopen. Daarvoor zijn sommige kaarten immers te onnauwkeurig of worden de vervormingen te groot. Vandaar ook dat enkele kaarten in de viewer wel duidelijk herkenbare wegen, kruispunten en dorpscentra tonen, maar toch niet exact kunnen overlappen met de hedendaagse landschap.

Met dank aan:

 

Delen Facebook Twitter Delicious Send to a friend