Ontdek de veelzijdigheid van het Wase erfgoed!

WO I Affiches Beveren

Oorlogsaffiches

Sinds de introductie van goedkoop papier communiceerde de overheid met haar burgers via aanplakbrieven. Nieuwe wetten of aanpassingen aan bestaande werden op tekstaffiches gedrukt en op vaste publieke plaatsen opgehangen. In Beveren bijvoorbeeld tegen de dorpspomp op de Grote Markt, in Vrasene tegen de gevel van het gemeentehuis. Op marktdagen werden de berichten voorgelezen en druk besproken en becommentarieerd. Ook wie niet kon lezen, geraakte zo op de hoogte van de laatste verordeningen. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was deze praktijk nog volop in gebruik, hoewel ook de pers reeds een ruim aandeel had in het doorgeven van overheidsberichtgeving.

Wanneer in oktober 1914 de Duitse oorlogsmachine bijna het volledige Belgische grondgebied in bezit neemt, legt ze meteen de pers aan banden. De militaire overheid organiseert het bezette land via verordeningen die ze uitgeeft in het Verordnungsblatt. Dat is echter vooral voer voor de lokale besturen. De plaatselijke bevolking brengt ze op de hoogte via een vloedgolf aan tekstaffiches. Alle overheden, van de gouverneur-generaal en de Oberbefehlshaber van het Vierde Leger tot de burgemeester, vaardigen verordeningen en bijgevolg affiches uit. Hiermee regelen ze het hele economische en sociale leven in het dorp: van de invoering van het Duitse uur over de opeising van duiven, van weerbare mannen, de maximumprijzen van voedingswaren, het verplicht rechts rijden op de openbare weg, het verbod op fotograferen, op het lezen van buitenlandse kranten, de veroordeling van spionnen en werkweigeraars,… Naarmate de oorlogsjaren vorderen, drijven de affiches het angstgevoel, de onrust en de terreur op.
De meeste affiches – met uitzondering van de lokale – worden in drie talen opgesteld, het Duits, het Nederlands en het Frans. Ze hanteren een directe, duidelijke stijl. Een verkeerde interpretatie is onmogelijk.

In veel gemeenten zijn de Duitse oorlogsaffiches, ondanks de povere kwaliteit van het gebruikte papier, bewaard gebleven. Zo berusten in het gemeentearchief van Beveren ongeveer 500 oorlogsaffiches. Ze zijn vorig jaar integraal gedigitaliseerd en vandaag te raadplegen op de Erfgoedbank Waasland: www.waaserfgoed.be

Bekijk tentoonstelling
Delen Facebook Twitter Delicious Send to a friend